1
Sản phẩm - Công ty

Văn miếu, văn chỉ các cấp (con số sưu tầm ban đầu)

Đăng lúc: Thứ bảy - 12/05/2012 07:59 - Người đăng bài viết: Phanhnguyen
Văn Miếu - Văn chỉ

Văn Miếu - Văn chỉ

Văn miếu, văn chỉ các cấp (con số sưu tầm ban đầu) Văn miếu cấp toàn quốc (đặt tại kinh đô) Nước ta có có 2 văn miếu cỡ này: - Văn miếu Thăng Long: được lập từ đời Lê - Văn miếu Huế: của triều Nguyễn

Văn miếu, văn chỉ các cấp

(con số sưu tầm ban đầu)

Văn Miếu - văn chỉ

Văn miếu cấp toàn quốc (đặt tại kinh đô)

Nước ta có có 2 văn miếu cỡ này:

 

- Văn miếu Thăng Longđược lập từ đời Lê

- Văn miếu Huế: của triều Nguyễn

Văn miếu Trấn / Lộ / Đạo / Tỉnh

Trấn, lộ, đạo và tình là các tên gọi những đơn vị hành chính lớn, trực thuộc triều đình. Xa xưa, Xuân Lũng thuộc huyện Sơn Vi nằm trong lộ Thao Giang, có khi được gọi là Thao đạo. Về sau, huyện Sơn Vi thuộc trấn Sơn tây.

Nhiều trấn và tỉnh đã lập được Văn Miếu. Theo quy định, văn miếu cấp tính được phép xây mái cong.

 

Văn miếu Xích Đằng (Văn miếu Hưng Yên: 1832). Hiện ở thôn Xích Đằngphường Lam Sơnthành phố Hưng Yên, tỉnhHưng Yên

Văn miếu Trấn Biên: Văn miếu đầu tiên của Đàng Trong. Năm 1861 bị thực dân Pháp phá bỏ. Khôi phục 1998, tại phường Bửu Long, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.

- Văn miếu Bắc Ninh, 11 bia ghi danh 645 tiến sĩ (trong tổng số 2.991 của cả nước).

Văn miếu Mao Điền của trấn Hải Dương ở tại làng Mậu Tài, xã Cẩm Điền, huyện Cẩm Giàng, cạnh đường quốc lộ số 5 từ Hà Nội đi Hải Phòng

- Văn Thánh miếu Vĩnh Long, đặt tại làng Long Hồ, tổng Long An, huyện Vĩnh Bình, nay thuộc phường 4 thành phố Vĩnh Long. Do Phan Thanh Giản và Nguyễn Thông chủ xướng, vào Tháng 11 năm Tự Đức thứ 17 (Giáp Tý [1864])hoàn thành năm Bính Dần, 1866)

Văn Thánh Miếu Gia Định

- Văn miếu Diên Khánh tại khóm Phú Lộc Tây, thị trấn Diên Khánh, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa. lập từ năm Gia Long thứ 2 (1803).

Văn miếu Sơn Tây ở xã Mông Phụ huyện Phúc Thọ, về phía Tây thành cổ. Theo ba sách thì có đến ba thời điểm xây Văn Miếu: 1831, 1847, 1892!

Văn Miếu Bình Định ở thôn Vĩnh Phú, xã Nhơn Thành, huyện An Nhơn, được xây dựng vào năm đầu niên hiệu Gia Long (1802)

 

Văn miếu (văn chỉ) phủ / huyện

Văn Chỉ huyện Tuy Phước (nằm ở thị trấn Tuy Phước hiện nay)

Văn miếu phủ Vĩnh Tường (3 huyện Bạch Hạc, Tam Dương và Lập Thạch).

Văn Miếu phủ Tam Đới (Vĩnh Yên)

n miếu Xuân La (xã Thanh Sơn, huyện Kiến Thụy)

Văn miếu huyện Thanh Chương toạ lạc tại cánh đồng Rè Xã Võ Liệt.

Văn Miếu huyện Thạch Hà (Hà Tĩnh) được xây dựng năm Minh Mạng thứ 14 (1833),

Văn chỉ phủ Hoài Nhơn (1867). tại thôn Hội Yên - xã Ân Thạnh ngày nay

Văn miếu huyện Duy Tiên (16 Tiến sỹ, 1 Thám hoa, 1 Bảng nhân , 1 Phó bảng , 2 Cống sỹ , 2 Cử nhân và 10 Tướng công).

Văn miếu Đông Sơn (1904) có 446 người đỗ đạt các cấp.

Văn chỉ (Huyện) Thọ Xương, lập năm 1836.

 

Văn chỉ / văn từ / từ vũ của làng (xã)

Theo quy định, có thể xây bằng gạch, nhưng không được phép dùng mái cong và hình tượng rồng.

Các làng xã dưới đây đã lập được Văn Chỉ (còn gọi là văn từ hoặc từ vũ)

- Làng Mộ Trạch: xã Tân Hồng, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Riêng tiến sĩ đã có 36 vị, sớm nhất là TS Vũ Đức Lâm, 1448, đời Lê.

Làng Hành Thiện, Xuân Trường, Nam Định (1703): 7 đại khoa, 97 cử nhân, 246 tú tài.

- Làng Lạc Thổ 7 tiến sĩ, gần 30 cử nhân và nhiều tú tài

Làng Xuân Lũng (kẻ Dòng) huyện Sơn Vi, nay là Lâm Thao, Phú Thọ. Ghi danh 204 vị đỗ đạt, có 1 bảng nhãn và 3 TS. Sớm nhất là Bùi Ứng Đẩu (1400), đời Trần.

Làng Đại Mão xã Hoài Thượng, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh (1 Phó bảng, 4 Tiến sĩ, 35 Cử nhân, 30 Tú tài).

- Làng Quan Tử, xã Sơn Đông, huyện Lập Thạch;

- Làng Lý Hải, xã Phú Xuân, huyện Bình Xuyên;

- Làng Văn Trưng, xã Tứ Trưng, huyện Vĩnh Tường…

- Làng Tĩnh Thăng huyện Linh Thạch tỉnh Sơn Tây

- Làng Yên Mô (nay là xã Yên Mạc, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình)

- Làng Tây Mỗ và Đại Mỗ, nay thuộc huyện Từ Liêm (Hà Nội).

Xã Văn Trưng và Vĩnh Trưng, tỉnh Vĩnh Phúc,

- Làng Phùng Xá, huyện Thạch Thất, Sơn Tây

Làng Rồng, nay là thôn Cao Duệ, xã Nhật Tân (Gia Lộc - Hải Dương).

Làng Thịnh Mỹ huyện Thọ Xuân, Thanh Hoá 1856,

Làng Ngọc Dà xã Thọ Dân huyện Triệu Sơn 1878.

- Làng Cấn Thượng (nay có một giáo sư, năm tiến sĩ, 12 thạc sĩ, 106 cử nhân mới)

- Làng Cổ Am, Xuân Trường, Nam Định  "Đông Cổ Am, Nam Hành Thiện"

Làng Liêu Xá (huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên quê Lê Hữu Trác)

Làng Động Trung - Thái Bình

Làng Hoằng Lộc huyện Hoằng Hoá, Thanh Hoá

Làng Thanh Cao

Làng Khê Chanh (huyện Yên Hưng, Quảng Yên) 27 người đỗ đạt.

- Làng Lại Đà

- Làng Cách Bi (làng Gạch), xã Cách Bi, huyện Quế Dương, tỉnh Bắc Ninh.

 

Bước đầu sưu tầm: Cả nước có 25 làng (xã) có văn chỉ. Trong đó, Xuân Lũng là làng duy nhất có Văn Chỉ của vùng trung du, gồm nhiều tỉnh.

 

Khi nào cấp làng (xã) có văn miếu? Cần 3 điều kiện:

1) Số người đỗ đạt: đủ lớn, trong đó ít nhất có một vị đỗ đại khoa;

2) Tinh thần hiếu học đủ cao. Dân bắt đầu biết trọng sự học;

3) Về kinh tế, Hội Tư Văn của làng đủ tiềm lực và được dân hưởng ứng.

 

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Giới thiệu về Làng Dòng

Từ nhiều thế kỷ nay, xã Xuân Lũng - tên nôm là Dòng (kẻ Dòng), vẫn được coi là một làng văn hiến mà sự hiếu học đã trở thành truyền thống nổi trội hẳn lên trong số rất nhiều làng xã thuộc vùng đồi núi huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. Ngay từ năm 1400, đời nhà Hồ, địa danh "Xuân Lũng" đã thấy xuất hiện...

Đăng nhập thành viên

Thăm dò ý kiến

Bạn quan tâm nhất tới chuyên mục nào trên website?

Văn hóa xã hội

Tin tức, hoạt động nội bộ của làng Dòng

Chuyên mục giáo dục, khuyến học

Chuyên mục nghệ thuật, sáng tác, văn học

Tất cả các ý kiến trên

Hình ảnh hành hương về nguồn

test
Công ty Cổ phần Làng Dòng
Sản phẩm - Công ty