1
Sản phẩm - Công ty

Đề nghị nội dung bia 4 ở VĂN CHỈ làng Dòng

Đăng lúc: Thứ hai - 09/09/2013 11:40 - Người đăng bài viết: Phanhnguyen
Đề nghị nội dung bia 4 ở VĂN CHỈ làng Dòng

Đề nghị nội dung bia 4 ở VĂN CHỈ làng Dòng

Đề nghị nội dung bia 4 ở VĂN CHỈ làng Dòng
Đề nghị nội dung bia 4 ở VĂN CHỈ làng Dòng
 
Quan điểm
Chùa, đình và đền thờ quan Tiết Nghĩa - những công trình văn hóa có tuổi trên 500 năm - là niềm tự hào chính đáng của Xuân Lũng. Tuy nhiên, hàng trăm làng khác cũng có những công trình như vậy. Còn số làng có Văn Chỉ trên đất nước ta chỉ dừng ở mức hàng chục, trong đó có Xuân Lũng. Được xây dựng từ năm 1730, với 2 lần trùng tu, nâng cấp, Văn Chỉ làng ta là biểu tượng vật thể của truyền thống hiếu học vô giá. Bởi vậy, Văn Chỉ bị phá hủy từ năm 1954 đến nay - trải 60 năm - là nỗi đau không dứt của cả làng.
Thật dễ hiếu, việc phục dựng Văn Chỉ, với 3 tấm bia cổ, là mối quan tâm của nhiều thế hệ dân làng, kể cả thế hệ khi sinh ra đã không còn được thấy Văn Chỉ.
 
Tiền của và công sức cả làng: phải được ghi nhận. 
Danh sách cá nhân và tập thể góp tiền xây dựng lại Văn Chỉ, đến tháng 5-2013 đã lên tới gần 2000 (chỉ từ 50 ngàn cho tới hàng chục triệu đồng). Chưa kể tới những đóng góp công sức, hiện vật, trí tuệ. Có những người tham gia lao động chân tay, mà giá trị ngày công chỉ từ 50 ngàn; cho tới những người dùng máy móc đáng giá hàng triệu đồng. Có những gia đình đã thuê phục dựng 3 tấm bia cổ (theo mẫu lưu trữ ở Viện Hán-Nôm) để cung tiến. Có chuyên gia Hán Ngữ bỏ công rà soát từng chữ trong các tấm bia phục chế. Có người tặng bản vẽ thiết kế…
Đây là sự đóng góp công sức, tiền của, trí óc chưa từng có; phải được ghi nhận đầy đủ.
 
Phải kế thừa 3 tấm bia cổ
Đó là các bia kỷ niệm (ghi lại sự kiện là chính): Xây, tu sửa và tôn tạo Văn Chỉ.
Do vậy, giá thành tấm bia rất thấp so với tổng kinh phí xây dựng.
 
Bia 1: Cấu Tác Từ Vũ Bi. Năm 1730, khi số lượng các vị khoa mục làng Dòng đã đông đảo và bắt đầu có ý thức gây dựng truyền thống, các vị đã khởi công xây dựng Văn Chỉ. Công việc hoàn thành, các vị dựng bia kỷ niệm. Do vậy, tấm bia có tên là Cấu Tác Từ Vũ Bi (bia xây dựng Từ Vũ). Nội dung bia đã nói rõ điều đó.
Ngoài nội dung “ghi việc” như đã nói trên, những người tham gia xây dựng Văn Chỉ thuở xa xưa còn truy tìm danh sách các vị tiền bối, kể từ tiến sĩ Bùi Ứng Đẩu (năm 1400) để đưa thêm vào nội dung bia. Các vị đương thời quan niệm rằng, đó là cách phù hợp với truyền thống Ẩm Thủy Tư Nguyên (uống nước nhớ nguồn). Bởi vì, truyền thống hiếu học làng ta suốt 330 năm (1400 - 1730) không bị đứt đoạn chính là nhờ công sức học hành của các bậc tiền bối này.
 
Bia 2: Trùng Thuyên Bi Ký. Năm 1793, Văn Chỉ xuống cấp, Hội Tư Văn làng Dòng đã khởi xướng và hô hào “trùng tu” Văn Chỉ. Công việc xong xuôi, các vị dựng bia kỷ niệm. Sự việc được thể hiện đầy đủ trong nội dung bia. Do vậy, bia này có tên Trùng Thuyên Bi Ký (bia ghi việc nâng cấp). Ngoài nội dung nói trên, vẫn theo cách làm từ trước; các vị đương thời lại tiếp tục truy tìm danh sách các bậc tiền bối, đã khuất, để đưa vào nội dung bia - nhằm tỏ lòng nhớ ơn tiền nhân đã nỗ lực học hành, qua đó vun đắp truyền thống “làng học”.
 
Bia 3: Tu Tác Từ Chỉ Bi. Năm 1931, tức là sau 138 năm, Văn Chỉ lại được sửa chữa và nâng cấp. Bia kỷ niệm có tên Tu Tác Từ Chỉ Bi (bia tu sửaxây mới Từ Chỉ) với nội dung nói rõ điều đó. Thời điểm này, nền “tân học” đã thay thế hẳn nền “cựu học”. Bởi vậy, những người đứng ra “tu tác” Văn Chỉ gồm cả hai loại. Ví dụ, người soạn bia là cụ thông phán Nguyễn Văn Thịnh (công chức thời thuộc Pháp) còn người nhuận sắc là cụ Nguyễn Thông, cử nhân nho học. Một danh sách được truy tìm khá dài, nói lên truyền thống học hành của Xuân Lũng trong 138 năm qua (1703-1931) vẫn liên tục.
 
Bia kỷ niệm tái dựng Văn Chỉ (2013)
Tái dựng Văn Chỉ là sự kiện lớn, không kém ý nghĩa so với 3 sự kiện mà các bậc tiền bối đã ghi lại trong 3 tấm bia của Văn Chỉ. Nó xứng đáng được ghi nhớ lâu dài.
Sau những lần bàn thảo và thăm dò ý kiến, mọi người đi tới sự đồng thuận:
- Xây “nhà đặt bia”: để đặt 3 tấm bia cổ (phục chế), mà không xây lại nhà thờ Khổng Tử; bởi vì, chế độ mới đã thay thế chế độ phong kiến; nền học mới đã thay thế hẳn nho học. Mô hình nhà đặt bia đã được thông qua. Ba tấm bia cổ đã có vị trí xứng đáng.
- Để kỷ niệm sự kiện và tôn vinh công sức đóng góp của cả làng, cần dựng tấm bia thứ tư, để đặt vào góc còn khuyết trong nhà để bia, tạo ra sự cân đối và thẩm mỹ. Nội dung bia 4 cần kế thừa 3 bia cổ: Nêu rõ sự kiện và tôn vinh sự đóng góp của cả làng.
- Bia không ghi bằng chữ Hán, mà ghi bằng chữ quốc ngữ.
- Tiếp thu truyền thống, ngoài nội dung chính (ghi sự kiện) vẫn cần truy tìm từ 1931 tên tuổi các vị đã có công học hành, qua đó tiếp nối truyền thống hiếu học. Đây là buổi giao thời trong quá khứ, do vậy, danh sách gồm cả các vị nho học và tân học.
 
Một số ví dụ:
    Các vị trong Hội Tư Văn: từ 1931 đến 1945 (Lê Như Mai, Nguyễn Khắc Canh…)
    Các vị tổng sư dạy cả chữ Hán và quốc ngữ (Đặng Văn Hợp, Bùi Nguyên Phổ…);
    Các thầy giáo tân học đầu tiên (Nguyễn Thấu, Đào Xuân Du…);
    Các thầy có bằng thành chung (Đặng Văn Ngạn, Nguyễn Văn Tiến, Lê Như Thụ…)
    Các tú tài tân học đầu tiên (Nguyễn Văn Phùng, Nguyễn Văn Khánh…);
    Các cử nhân đầu tiên: nam và nữ (Nguyễn Huy, Nguyễn Ngân Long…);
    Vân vân…
 
- Theo quan niệm mới, sự thành công trên con đường học vấn không chỉ bó hẹp về bằng cấp (như ngày xưa), mà ngày nay chủ yếu là sự sáng tạo. Ngoài các TS, PGS, GS (sáng tạo trong khoa học), làng ta còn vẻ vang nhờ những nhà sáng tạo đã thành danh trong Văn Học, Nghệ Thuật. Họ là nhà văn (ví dụ Nguyễn Văn Toại…); nhà thơ (ví dụ Nguyễn Thị Thông…), nhạc sĩ (ví dụ Đăng Hữu Phúc…), đạo diễn (ví dụ: Nguyễn Khắc Lợi…) và vân vân…
Cần tập hợp thật đầy đủ trong dịp này.
Bằng công sức học hành và lao động sáng tạo, họ đang tiếp nối người xưa vun đắp truyền thống. 
Từ khóa:

đề nghị, nội dung

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Giới thiệu về Làng Dòng

Từ nhiều thế kỷ nay, xã Xuân Lũng - tên nôm là Dòng (kẻ Dòng), vẫn được coi là một làng văn hiến mà sự hiếu học đã trở thành truyền thống nổi trội hẳn lên trong số rất nhiều làng xã thuộc vùng đồi núi huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. Ngay từ năm 1400, đời nhà Hồ, địa danh "Xuân Lũng" đã thấy xuất hiện...

Đăng nhập thành viên

Thăm dò ý kiến

Bạn quan tâm nhất tới chuyên mục nào trên website?

Văn hóa xã hội

Tin tức, hoạt động nội bộ của làng Dòng

Chuyên mục giáo dục, khuyến học

Chuyên mục nghệ thuật, sáng tác, văn học

Tất cả các ý kiến trên

Hình ảnh hành hương về nguồn

test
Công ty Cổ phần Làng Dòng
Sản phẩm - Công ty