1
Sản phẩm - Công ty

Làng Dòng dự định khởi công xây lại Văn Chỉ

Đăng lúc: Thứ năm - 27/05/2010 15:39 - Người đăng bài viết: Phanhnguyen
Văn chỉ Làng Dòng

Văn chỉ Làng Dòng

Làng Dòng dự định khởi công xây lại Văn Chỉ Làng Dòng dự định khởi công xây dựng lại Quần thể Văn Chỉ vào đầu xuân Nhâm Thìn (2012). Linh hồn của Văn Chỉ là 3 tấm bia - tấm đầu tiên dựng năm 1730 – ghi lại quá trình xây dựng, trùng tu và tôn tạo Văn Chỉ, đồng thời ghi danh 4 tiến sĩ và nhiều trăm cử nhân, tú tài Nho Học. Tấm bia cuối (1934) còn ghi cả tên tuổi nhiều vị thành đạt khi theo đuổi “Tân Học”. Chúng ta nhớ rằng năm 1918 Nho Học hoàn toàn bị bãi bỏ, cho tới khi dựng bia, nền Tân Học mới trải 16 năm…

 

Làng Dòng dự định khởi công xây lại Văn Chỉ

Làng Dòng dự định khởi công xây dựng lại Quần thể Văn Chỉ vào đầu xuân Nhâm Thìn (2012).

Linh hồn của Văn Chỉ là 3 tấm bia - tấm đầu tiên dựng năm 1730 – ghi lại quá trình xây dựng, trùng tu và tôn tạo Văn Chỉ, đồng thời ghi danh 4 tiến sĩ và nhiều trăm cử nhân, tú tài Nho Học. Tấm bia cuối (1934) còn ghi cả tên tuổi nhiều vị thành đạt khi theo đuổi “Tân Học”. Chúng ta nhớ rằng năm 1918 Nho Học hoàn toàn bị bãi bỏ, cho tới khi dựng bia, nền Tân Học mới trải 16 năm…

Hình: Quần thể Văn Chỉ xã Xuân Lũng, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

Thiết kế của kiến trúc sư Nguyễn Dương Linh (họ Tam Sơn)

Nhân dịp này, chúng tôi giới thiệu vài dòng về Văn Chỉ và ý nghĩa của nó đối với “làng học” Xuân Lũng.

 

Văn Chỉ làng Dòng

 

Việc phục dựng thành công ngôi đình trên chính nền đất xưa đã đáp ứng lòng mong mỏi suốt nửa thế kỷ của dân làng. Chủ trương hợp lòng dân và cách làm minh bạch đã đem lại niềm tin hiếm thấy. Nhiều người nghĩ rằng, đức thành hoàng - đại vương Cao Sơn - có chốn đi về sẽ phù hộ dân làng như Ngài đã làm từ thời các vua Hùng tới nay. Sự có mặt của ngôi đình sẽ tạo thêm tình đoàn kết và lòng đồng thuận xây dựng quê hương.

 

Xuân Lũng vinh dự là một trong 20 làng nổi tiếng của cả nước, trong đó 7 làng nổi danh về nghiệp học. Do vậy, tuy rất tự hào về chùa và đình trên 500 năm tuổi, nhưng dân làng càng thêm vinh dự khi có Văn Chỉ, với ba tấm bia lớn ghi danh tới 204 vị đỗ đạt, kể từ đời Trần cho tới cuối đời Nguyễn. Danh sách cho thấy tộc họ nào trong làng cũng có tổ tiên để lại danh thơm cho con cháu và cả làng. Lòng ham học do các cụ gây dựng đã rất sớm lan toả và kết tinh thành truyền thống quý báu của mỗi dòng họ và của cả làng ta.

Chính truyền thống này đã giúp con em làng Dòng thêm nỗ lực học tập để có cơ hội thành đạt trong mọi lĩnh vực: Quân sự, chính trị, kinh doanh, khoa học, văn hoá, giáo dục… như ta đang thấy, dù đó là thời Nho học ngày xưa, hay thời Tân học hôm nay.

Tấm bia đầu tiên kỷ niệm ngày Văn Chỉ ra đời (1730). Tấm bia thứ hai (1793) đánh dấu sự kiện Văn Chỉ được tu bổ, mở rộng, nói lên bước phát triển lớn về nghiệp học làng ta.

Xin trích một câu trong bia để thấy lòng yêu quê hương và tâm nguyện của người xưa.

…Nay thấy Sơn Vi là nơi đất đẹp, Xuân Lũng là chốn quê thơm. Xưa kia các vị tiên hiền đã phù trì đạo lớn, gây nền dựng móng khôi khoa (…). Bèn dựng bia cao, trong bia viết ký, ghi lại họ tên, chức tước của các vị đỗ đạt, lưu truyền cho muôn đời sau thấy rõ.

Đình Làng Dòng mới xây

Tấm bia thứ ba (1931) ghi nhớ việc tu tạo lại Văn Chỉ. Bia này vẫn viết bằng chữ Hán, nhưng đó là thời điểm Nho học đã lùi vào dĩ vãng, nhường chỗ cho nền học mới, phù hợp với xu thể chung. Danh thơm ghi trên bia gồm các bậc túc nho, nhưng cũng nhiều tên tuổi các vị trí thức mới, tiên phong sử dụng chữ quốc ngữ.

Khảo cứu nội dung các tấm bia, chúng ta mới ngộ ra ít nhất hai điều:

1) Hương Ước tự soạn từ gần 100 năm trước đã dự kiến làng này sẽ có “tiến sĩ tây học”.

2) Không phải “bỗng dưng” mà Xuân Lũng là xã duy nhất trong cả nước tự mở được một trường trung học ngay khi cuộc kháng chiến chống Pháp đang còn ác liệt (1949).

Kết quả thăm dò ban đầu tại xã (với 47/50 phiếu thuận) và tại một hội nghị của những người con xa quê - gồm trí thức, doanh nhân, quân nhân - với sự tham dự của đại diện Đảng, chính quyền, Mặt trận và hội Cựu Chiến Binh - đã cho thấy: Nguyện vọng tái hiện Văn Chỉ - như một biểu tượng hiếu học và khuyến học - cũng tha thiết không kém gì lòng mong muốn khôi phục ngôi đình.

Bởi vì, ai mà chẳng biết ơn tổ tiên đã tạo nên danh thơm “làng học” cho Xuân Lũng?

Và dòng họ nào, gia đình nào mà chẳng mong con cháu học giỏi?

 

Tác giả bài viết: Admin
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Giới thiệu về Làng Dòng

Từ nhiều thế kỷ nay, xã Xuân Lũng - tên nôm là Dòng (kẻ Dòng), vẫn được coi là một làng văn hiến mà sự hiếu học đã trở thành truyền thống nổi trội hẳn lên trong số rất nhiều làng xã thuộc vùng đồi núi huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. Ngay từ năm 1400, đời nhà Hồ, địa danh "Xuân Lũng" đã thấy xuất hiện...

Đăng nhập thành viên

Thăm dò ý kiến

Bạn quan tâm nhất tới chuyên mục nào trên website?

Văn hóa xã hội

Tin tức, hoạt động nội bộ của làng Dòng

Chuyên mục giáo dục, khuyến học

Chuyên mục nghệ thuật, sáng tác, văn học

Tất cả các ý kiến trên

Hình ảnh hành hương về nguồn

Công ty Cổ phần Làng Dòng
test
Sản phẩm - Công ty